Partnerzy merytoryczni
Zdjęcie przedstawia elektrownię jądrową na tle krajobrazu.

Znamy moment wejścia w życie programu Nukleostrateg. Wyjaśniamy, jak program wpłynie na polskie firmy

Nukleostrateg z nowym harmonogramem. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, w komentarzu dla Biznes Enter deklaruje, że pierwsze konkursy w ramach programu zostaną ogłoszone w drugim lub najpóźniej trzecim kwartale 2026 r. Dla firm i zespołów badawczych planujących zaangażowanie w sektor energetyki jądrowej to upragniona wiadomość. Program mimo kilu miesięcznych opóźnień ma w końcu się zmaterializować.

  • Teza. Polska transformacja jądrowa wymaga ścisłej synchronizacji nauki z przemysłem, aby uniknąć trwałej zależności od zagranicznych licencji.
  • Dowód. Zakończone konsultacje NCBR z rynkiem mają pozwolić dopasować program do realnych potrzeb biznesu.
  • Efekt. Skuteczne wejście do globalnych łańcuchów dostaw zależy od opracowania własnych technologii serwisowych i materiałowych, które staną się trwałym atutem polskiej gospodarki.

Opóźnienia proceduralne, choć przesunęły start pierwszych konkursów, nie zmieniają strategicznej roli programu. Nukleostrateg został zaprojektowany jako pomost między światem nauki a przemysłem, mający zagwarantować, że polskie firmy staną się dostawcami wysokomarżowych produktów i usług serwisowych, dla inwestycji w atom.

Sukces tego przedsięwzięcia bezpośrednio przełoży się na poziom tak zwanego local content, czyli wskaźnika określającego, jak duża część z ogromnych nakładów na Program Polskiej Energetyki Jądrowej (PPEJ) pozostanie w rękach polskich pracowników i przedsiębiorców.

Nowy termin startu programu Nukleostrateg

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wyjaśnia, że przesunięcie harmonogramu programu wynika z szerokich konsultacji z rynkiem i środowiskiem naukowym. Instytucja podkreśla, że zmiana nie była wyłącznie formalnością, lecz miała charakter realnej korekty założeń programu.

Zakończyliśmy prace związane z konsultacjami projektu programu z interesariuszami. Przeanalizowano uwagi oraz rekomendacje zgłoszone przez środowisko naukowe, organizacje społeczne oraz przedsiębiorców. Uzyskane opinie pozwoliły doprecyzować założenia i lepiej dopasować program do potrzeb polskiego rynku energetyki jądrowej.

Zespół prasowy NCBR, dla Biznes Enter

Instytucja uspokaja, że opóźnienie nie jest związane z finansowaniem programu. Środki na jego realizację są w pełni zabezpieczone w budżecie państwa. Na termin rozpoczęcia naborów wpływa obecnie konieczność przeprowadzenia oceny opłacalności programu. Po uzyskaniu pozytywnej opinii ostatnim etapem formalnym przed startem programu będzie zatwierdzenie jego treści przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Jaką rolę ma pełnić Nukleostrateg w budowie polskich kompetencji jądrowych?

Budowa kompetencji w energetyce jądrowej to proces wielowymiarowy, obejmujący zarówno naukę, przemysł, jak i szkolenia specjalistyczne. Jak podkreślają przedstawiciele Ministerstwa Energii w komentarzu dla Biznes Enter, kluczowe jest połączenie tych działań w jeden spójny cykl, który pozwoli krajowym firmom skutecznie uczestniczyć w wielomiliardowych inwestycjach jądrowych.

Budowa krajowych kompetencji w energetyce jądrowej to proces, który obejmuje wiele obszarów i różne grupy odbiorców. Dlatego działania muszą być prowadzone szeroko – od wsparcia kształcenia na różnych poziomach edukacji (od zawodowego po wyższe), przez specjalistyczne szkolenia dla różnych podmiotów zaangażowanych w realizacje programu, po badania naukowe. Pracujemy więc równolegle w kilku obszarach.

Ministerstwo Energii, dla Biznes Enter

Nukleostrateg, w opinii resortu, ma być jednym z centralnych elementów tego systemu:

Nukleostrateg będzie programem naukowym. Ma on zarówno prowadzić do opracowywania nowych technologii, doskonalenia metodologii prowadzenia różnych analiz, jak i przygotować kadrę naukową, która będzie przekazywać wiedzę i kompetencje niezbędne do realizacji programu.

Ministerstwo Energii, dla Biznes Enter

Trzeba podkreślić, że Nukleostrateg nie ma samodzielnie „napędzać” rynku. Jego rola polega na uzupełnieniu systemu wsparcia, który przygotowuje polskie firmy do udziału w wielomiliardowych inwestycjach jądrowych. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorstwa otrzymują narzędzia i kompetencje pozwalające konkurować technologią, a nie tylko ceną.

Równolegle do programu funkcjonują mechanizmy obniżające bariery wejścia na rynek. Agencja Rozwoju Przemysłu oferuje pożyczki na certyfikację, które pozwalają sfinansować kosztowne i czasochłonne procesy wymagane przez regulatorów oraz globalnych dostawców technologii. Nukleostrateg zamyka ten system, dostarczając innowacje i finansowanie badań, które umożliwiają krajowym przedsiębiorstwom pełne wykorzystanie możliwości rynku jądrowego.

Technologie o najwyższej wartości

NCBR podkreśla, że celem programu jest wzmocnienie zdolności krajowego sektora B+R do obsługi planowanych inwestycji jądrowych. Nukleostrateg ma dostarczać wykwalifikowane kadry dla tego dynamicznie rozwijającego się sektora. Łącząc w ten sposób przemysł z organizacjami badawczymi i wspierać wdrażanie nowych technologii na potrzeby budowy i eksploatacji elektrowni.

Zdaniem autorów projektu największy potencjał finansowy kryje się w obszarze cyfryzacji i cyberbezpieczeństwa. Systemy chroniące infrastrukturę krytyczną są dziś jednymi z najbardziej poszukiwanych produktów na globalnym rynku. Polska z kolei dysponuje w tym zakresie silnym zapleczem kompetencyjnym.

Program obejmuje także badania nad nowoczesnymi materiałami konstrukcyjnymi oraz technologiami serwisowania bloków jądrowych. Ważnym kierunkiem są małe reaktory modułowe SMR, które uznawane są za jeden z najszybciej rozwijających się segmentów energetyki jądrowej. Wczesne wejście w te obszary pozwala firmom przejść z roli dostawcy prostych usług do partnera technologicznego w projektach realizowanych globalnie, otwierając drogę do wysokomarżowych kontraktów i trwałej obecności na międzynarodowych rynkach

Od lokalnych kontraktów do globalnych rynków

Strategicznym celem Nukleostratega jest rozwój polskich kompetencji naukowych i technologicznych w sektorze jądrowym. Dzięki pieniądzom z programu możliwe będzie przygotowanie wysoko wykwalifikowanej kadry naukowej i inżynierskiej, która będzie mogła realizować ambitne projekty energetyki jądrowej. Kompetentni specjaliści stanowią fundament, na którym budowane są innowacje oraz późniejszy rozwój przemysłu.

Dzięki rozwojowi kadry i technologii nauka i biznes mogą działać w jednym cyklu, od pomysłu w laboratorium po wdrożenie na placu budowy. Bez wykwalifikowanych inżynierów, analityków i badaczy nie będzie możliwe wdrożenie nowych technologii ani budowa przewagi konkurencyjnej polskich firm.

Realizacja programu Nukleostrateg została zaprojektowana w taki sposób, aby budować i wzmacniać krajowe kompetencje technologiczne, organizacyjne oraz przemysłowe, niezbędne do efektywnego udziału polskich podmiotów w łańcuchu dostaw dla energetyki jądrowej. Oczekiwanym rezultatem programu jest znaczące podniesienie poziomu local content w planowanych inwestycjach jądrowych.

Zespół prasowy NCBR, dla Biznes Enter

Najważniejszym efektem programu jest stworzenie trwałej bazy wykwalifikowanych kadr, których kompetencje będą wykorzystywane przez kolejne dekady. Dla przedsiębiorstw oznacza to stabilne źródło przychodów, dostęp do nowych segmentów rynku i możliwość skalowania działalności w miarę rozwoju globalnego sektora energetyki jądrowej. Nukleostrateg daje polskim firmom realną szansę przejścia od roli wykonawcy prostych usług do roli partnera technologicznego, który w pełni wykorzystuje potencjał nowoczesnych rozwiązań.

Ignacy Zieliński, dziennikarz Biznes Enter

Część odnośników to linki afiliacyjne lub linki do ofert naszych partnerów. Po kliknięciu możesz zapoznać się z ceną i dostępnością wybranego przez nas produktu – nie ponosisz żadnych kosztów, a jednocześnie wspierasz niezależność zespołu redakcyjnego.

Zdjęcie główne: Jakub Zerdzicki / Pexels.com

Motyw