Różnorodność w zarządach firm to nie kwestia wizerunku, lecz realna przewaga. Badania pokazują, że większy udział kobiet wzmacnia jakość decyzji i poprawia wyniki finansowe. Mimo to w Europie kobiety wciąż rzadko trafiają do najwyższych władz spółek.
- Teza. Większy udział kobiet w obsadzie zarządów firm przekłada się na wyższe wyniki finansowe tychże. Mimo to europejskie przedsiębiorstwa wciąż krzywo patrzą na politykę różnorodności.
- Dowód. Dowody na taką korelację przynoszą badania, ale nie tylko. Widać to również na przykładach poszczególnych firm, które otworzyły się na wizję kobiet w zarządzie.
- Efekt. Do zwiększenia różnorodności nie wystarczy jednak sama deklaracja i chęć. Konieczne są fundamentalne zmiany w procesie rekrutacji. Przykładów można szukać m.in. w… działalności orkiestr.
Spis treści
Zwiększanie udziału kobiet w zarządach poprawia wyniki finansowe firm. Organizacje, które sięgają po pełną pulę dostępnych talentów, zamiast potencjalnie – nawet nieświadomie – ograniczać się wyłącznie do mężczyzn, zyskują przewagę w postaci zauważalnie skuteczniejszych menadżerów.
Ta przewaga przekłada się na realne korzyści – więcej kobiet w zarządach przedsiębiorstw wzmacnia przychodowość przedsiębiorstw i pomaga im działać efektywniej w długim okresie. W praktyce oznacza to, że różnorodność w zarządach spółek nie jest kosztem, a korzyścią dla firm.
Europa wciąż zamknięta na kobiety w zarządach
Z danych wynika, że przedsiębiorstwa w całej Europie wciąż podejmują decyzje o składzie zarządów w sposób, który w praktyce ogranicza wybór głównie do mężczyzn. W Polsce aż 48 proc. spółek nie ma w zarządzie ani jednej kobiety, co sytuuje nas na poziomie zbliżonym do Słowacji i Włoch.
W Niemczech, Turcji i Austrii odsetek takich firm sięga około 60 proc., co czyni te kraje europejskimi rekordzistami. Nawet państwa skandynawskie – często przedstawiane jako wzór równości – pokazują na tym polu wyraźne ograniczenia. W Norwegii brak kobiet w zarządach dotyczy około 40 proc. spółek, w Szwecji – 37 proc., a w Finlandii – 34 proc.. Dane te jasno pokazują, że brak kobiet w najwyższych władzach firm jest zjawiskiem powszechnym nawet w krajach, które znane są z egalitarnych norm płciowych.
Ograniczanie się wyłącznie do mężczyzn szkodzi nie tylko kobietom, którym utrudnia rozwój zawodowy, ale także samym firmom. Większy udział kobiet w zarządach poprawia wyniki finansowe, co potwierdzają analizy pokazujące, że różnorodność na najwyższych stanowiskach realnie wzmacnia jakość zarządzania i decyzji biznesowych.
Różnorodność jako źródło lepszego zarządzania
Kiedy firma zaczyna realnie brać pod uwagę także kandydatki, a nie tylko kandydatów, w prosty sposób zwiększa dostępną pulę talentów. Efekt ten jest widoczny w wielu krajach i branżach. Badania z USA, Danii i Włoch wskazują, że obecność kobiet we władzach zwiększa efektywność spółek lub przynajmniej nie wpływa na nią negatywnie.
Większa różnorodność realnie zwiększa decyzyjność, bo zarządy z bardziej zrównoważonym składem są lepsze w podejmowaniu decyzji. Badanie Miriam Schwartz-Ziv z 2017 r. pokazuje, że zarządy zróżnicowane pod względem płci działają znacznie sprawniej. Efekt jest wyjątkowo silny – osiągnięcie obecności co najmniej trzech mężczyzn i co najmniej trzech kobiet w obradującym zarządzie prowadzi do wzrostu aktywności o prawie 80 proc.
Schwartz-Ziv analizowała sytuacje, w których niektórzy członkowie byli nieobecni z powodu choroby lub wyjazdów i porównywała różne konfiguracje. Gdy w posiedzeniu brał udział zróżnicowany skład z wyraźną reprezentacją obu płci, znacznie częściej kończyło się ono podjęciem ważnej decyzji dla spółki.
Think tank GRAPE w swojej analizie, obejmującej firmy z całej Europy, wykazał, że poprawa jakości zarządzania – wynikająca z większej różnorodności – realnie przekłada się na wyższą efektywność. Wzrost udziału kobiet w zarządzie o dziesięć punktów procentowych (powołanie do dziesięcioosobowego zarządu jednej dodatkowej kobiety) podnosi przychód operacyjny z działalności podstawowej skorygowany o wielkość kapitału i zasób siły roboczej o 1,2 proc..
Efekt jest widoczny najsilniej w sektorze usług oraz w dużych przedsiębiorstwach. Dane sugerują, że gdy firmy korzystają z szerszej puli talentów, łatwiej znajdują skutecznych managerów. Tym samym obecny poziom różnorodności w zarządach wciąż nie wykorzystuje dostępnego potencjału.
Jak osiągnąć większą różnorodność?
Aby osiągnąć większą różnorodność, konieczne jest zobiektywizowanie procesu rekrutacji. Badania pokazują, że dopiero usunięcie czynników zaburzających ocenę, pozwala ograniczyć nieświadome uprzedzenia.
Przykłady wskazują np. orkiestry, gdzie wprowadzenie przesłuchań „w ciemno” (kandydaci grali za kurtyną, z losową kolejnością występów) zwiększyło liczbę kobiet. Można ich też szukać w eksperymentach z anonimizacją zgłoszeń na uczelniach. Pokazują one, że proste zmiany techniczne potrafią poprawić równość szans.
Zobiektywizowanie procesu można więc osiągnąć przez działania takie jak:
- anonimizacja dokumentów na wczesnym etapie;
- uporządkowanie sposobu oceniania kandydatów;
- wykorzystanie niezależnych ekspertów, których zewnętrzna pozycja sprzyja bezstronności.
Badania potwierdzają, że te rozwiązania realnie ograniczają wpływ uprzedzeń i prowadzą do bardziej obiektywnych wyników rekrutacji.
Przedsiębiorstwa mogą w prosty sposób realnie poprawić wyniki
Jeśli firmy chcą realnie poprawić wyniki i zwiększyć swoją przewagę konkurencyjną, muszą zacząć wykorzystywać pełną pulę talentów. Badania nie pozostawiają wątpliwości, że większa różnorodność w zarządach wzmacnia decyzyjność, podnosi efektywność i zwiększa przychody.
Kluczowym krokiem jest zobiektywizowanie rekrutacji, bo tylko wtedy kobiety mają równe szanse wejścia do władz spółek. To moment, w którym przedsiębiorstwa mogą zdecydować czy nadal akceptują marnowanie potencjału, czy wybierają rozwiązania, które przynoszą mierzalne korzyści.
Adam Suraj, ośrodek badawczy GRAPE
Źródło: analiza autora. Tytuł, lead, bullet pointy, śródtytuły i pogrubienia zostały dodane przez redakcję. Zdjęcie otwierające: PxHere / CC0
Część odnośników to linki afiliacyjne lub linki do ofert naszych partnerów. Po kliknięciu możesz zapoznać się z ceną i dostępnością wybranego przez nas produktu – nie ponosisz żadnych kosztów, a jednocześnie wspierasz niezależność zespołu redakcyjnego.
Zdjęcie główne: PxHere / CC0