Wejście Bułgarii do strefy euro 1 stycznia 2026 r. to finał wieloletnich przygotowań, który wprowadza ten kraj do finansowego serca Europy. Sofia dołącza do unii walutowej z bardzo bezpiecznym budżetem i jednym z najniższych poziomów zadłużenia w całej wspólnocie. Eliminacja barier gospodarczych to jednak dopiero początek drogi. Realny sukces operacji zależy od skuteczności reform strukturalnych oraz stabilności lokalnej sceny politycznej.
- Teza. Bułgaria dołącza do strefy euro jako gospodarka o silnych finansach publicznych, co potwierdza dług publiczny na poziomie 24,1 proc. PKB – to wynik znacznie lepszy niż unijny wymóg 60 proc.
- Dowód. Agencja S&P Global oraz Fitch, w swoich nowych opracowaniach podniosła oceny ratingowe Bułgarii jeszcze przed oficjalną zmianą waluty.
- Efekt. Banki będą mogły trzymać mniej pieniędzy w rezerwach, co uwolni kapitał na tańsze kredyty dla firm i mieszkańców, napędzając lokalne inwestycje oraz zakupy.
Spis treści
Zmiana waluty następuje w trudnym dla Bułgarii momencie politycznym. Kraj szykuje się właśnie do ósmych wyborów parlamentarnych w ciągu ostatnich pięciu lat, co utrudnia planowanie długofalowych działań państwa. Poprzedni rząd Rosena Żelazkowa pracował zaledwie 339 dni, a i tak był to najdłuższy okres sprawowania władzy w Sofii od 2021 r. Mimo tego politycznego paraliżu przygotowania do euro nie zwolniły, co potwierdza dużą niezależność Narodowego Banku Bułgarii i determinację urzędników.
Wejście do strefy euro ostatecznie łączy Bułgarię z centrum gospodarczym kontynentu, co następuje rok po dołączeniu kraju do strefy Schengen. Sofia przestaje być jedynie obserwatorem, zyskując bezpośrednie wsparcie finansowe od Europejskiego Banku Centralnego. Stabilna gospodarka i inflacja na poziomie 2,7 proc. dają teraz rządzącym fundament do walki z głębszymi problemami: starzejącym się społeczeństwem oraz niską wydajnością pracy, która wciąż odbiega od standardów Europy Środkowej.
Euro otwiera nowe możliwości dla Bułgarii
Przejście na wspólną walutę redefiniuje rentowność bułgarskiego eksportu, z którego aż 65 proc. trafia na rynki unijne. Eliminacja opłat konwersyjnych i ryzyka kursowego jest zmianą kluczową dla małych i średnich przedsiębiorstw, które dotąd traciły marżę na zabezpieczaniu transakcji walutowych. Firmy zyskują stałe punkty odniesienia w cennikach, co ułatwia im długofalowe planowanie budżetów i ekspansję na rynki strefy euro.
Ostateczna zmiana waluty eliminuje opłaty konwersyjne w ramach jednolitego rynku. Firmy bułgarskie nie będą ponosić kosztów wymiany lewa na euro w handlu z klientami z UE. Podobnie konsumenci i turyści zaoszczędzą na spreadach i opłatach.
Grzegorz Sielewicz, Head of Economic & Market Insights | CEE
Redukcja kosztów transakcyjnych wpłynie bezpośrednio na sektor turystyczny, generujący znaczną część PKB kraju. Jasność cenowa dla gości zagranicznych eliminuje barierę prowizji w kantorach, co – jak pokazały doświadczenia Chorwacji – stymuluje wydatki turystów. To wzmacnia stabilność przychodową lokalnych hoteli i restauracji, czyniąc je mniej podatnymi na regionalne wahania koniunktury.
Przewaga inwestycyjna rynku nieruchomości
Otwarcie na strefę euro sprawia, że rynek nieruchomości komercyjnych w Sofii staje się bardziej przewidywalny dla globalnego kapitału. Możliwość zaciągania kredytów bezpośrednio w euro oraz wzrost płynności rynku to czynniki, które z czasem powinny doprowadzić do obniżenia stóp kapitalizacji. Niższe ryzyko walutowe sprawia, że Bułgaria staje się realną alternatywą dla funduszy typu core, które dotąd omijały kraje z lokalną walutą ze względu na koszty zabezpieczania pozycji.
Niższe ryzyko, finansowanie w euro oraz wyższa płynność powinny z czasem obniżyć stopy kapitalizacji, zmniejszyć premię za ryzyko względem państw CEE obecnych już w strefie euro i poszerzyć bazę inwestorów dla różnych klas aktywów, w tym biurowych, logistycznych i handlowych.
Grzegorz Sielewicz, Head of Economic & Market Insights | CEE
Już w ubiegłym roku inwestorzy zagraniczni odpowiadali za ponad 37 proc. całkowitego wolumenu transakcji na tym rynku. Wejście do strefy euro ułatwia finansowanie nowoczesnych obiektów biurowych i logistycznych zgodnych ze standardami ESG. Umacnia to pozycję Sofii na mapie inwestycyjnej regionu CEE, przyciągając kapitał długoterminowy, który dotąd koncentrował się głównie w Warszawie czy Pradze.
Mechanizmy ochrony cen i nastroje społeczne
Pomimo twardych dowodów na korzyści makroekonomiczne, nastroje społeczne w Bułgarii pozostają podzielone. Sondaże z czerwca 2025 r. wskazywały, że 53 proc. obywateli sprzeciwiało się euro, obawiając się spekulacyjnego wzrostu cen. Aby przeciwdziałać tym obawom, parlament wdrożył roczny mechanizm podwójnego oznaczania cen, dając rządowi prawo do nakładania surowych kar na firmy sztucznie podnoszące marże podczas konwersji.
Budowanie zaufania konsumentów opiera się teraz na przejrzystości operacji, co jest kluczowe dla powodzenia okresu podwójnego obiegu. Doświadczenia innych państw wskazują, że obawy o drożyzna ustępują zazwyczaj po kilku miesiącach od wprowadzenia nowej waluty, o ile inflacja pozostaje pod kontrolą. Bułgarski system nadzoru stoi przed wyzwaniem udowodnienia, że zmiana waluty nie uderzy w siłę nabywczą najbiedniejszych gospodarstw domowych.
Trwały konsensus polityczny wokół euro przetrwał zmiany gabinetowe, co sugeruje, że integracja monetarna jest traktowana jako nadrzędny interes państwowy. Nawet protesty przeciwko polityce podatkowej pod koniec 2025 r. nie zachwiały harmonogramem akcesji. Stabilność ta będzie jednak testowana przy wdrażaniu kolejnych reform strukturalnych wymaganych przez EBC.
Twarde porównania gospodarcze w regionie
Rzeczywisty sukces ekonomiczny Bułgarii będzie mierzony porównaniem z sąsiadami z Europy Środkowej, co pokazuje, że samo euro nie jest gwarancją bogactwa. Bułgaria, mimo wejścia do elitarnego klubu walutowego, wciąż pozostaje w tyle za Polską i Czechami. PKB per capita Bułgarii (66 proc. średniej UE) jest znacznie niższe niż w Polsce (79 proc.) czy Czechach (91 proc.), mimo że oba te kraje zachowały własne waluty.
Jeśli będą w tym celu realizowane reformy a fundusze unijne będą skutecznie alokowane, przyjęcie euro może stać się katalizatorem przyspieszającym konwergencję realną i zmniejszającym dystans dzielący Bułgarię od średniej UE w nadchodzącej dekadzie.
Grzegorz Sielewicz, Head of Economic & Market Insights | CEE
Wysokie noty Polski i Czech w rankingach transparentności dowodzą, że ostateczny sukces zależy od poprawy jakości instytucji państwowych. Przyjęcie wspólnej waluty daje Bułgarii przewagę w obszarze wiarygodności makrofinansowej, ale to dopiero początek drogi. Od 1 stycznia Sofia przestaje być obserwatorem procesów w strefie euro i staje się ich aktywnym uczestnikiem. Wymusza to przejście Bułgarii od strategii nadrabiania zaległości do aktywnego budowania przewag rynkowych.
Ignacy Zieliński, dziennikarz Biznes Enter
Źródło: CEE. Zdjęcie otwierające: Carlos Pernalete Tua/Pixels.com
Część odnośników to linki afiliacyjne lub linki do ofert naszych partnerów. Po kliknięciu możesz zapoznać się z ceną i dostępnością wybranego przez nas produktu – nie ponosisz żadnych kosztów, a jednocześnie wspierasz niezależność zespołu redakcyjnego.
Zdjęcie główne: Fot. Carlos Pernalete Tua / Pexels.com