Po miesiącach euforycznego pompowania miliardów w generatywną sztuczną inteligencję (GenAI), bilans zysków i strat wielu firm pozostaje niepokojąco pusty. Jesteśmy świadkami brutalnej weryfikacji rynku – innowacja pozbawiona fundamentów operacyjnych to najszybsza droga do spalenia kapitału. Jak więc przekroczyć „dolinę śmierci” projektów pilotażowych i zbudować organizację, która nie tylko „bawi się” w AI, ale na niej zarabia? Fascynującym przykładem jest tutaj japoński gigant Rakuten nazywany Amazonem z Kraju Kwitnącej Wiśni.
- Teza. Większość inicjatyw związanych ze Sztuczną Inteligencją (AI) w globalnych przedsiębiorstwach jest skazana na porażkę z powodu braku integracji operacyjnej. Sukces transformacji cyfrowej („AI-nizacji”) nie zależy od samej technologii, lecz od zdolności organizacji do przeniesienia rozwiązań z fazy pilotażowej do pełnej produkcji, przy jednoczesnym zachowaniu rygorystycznych ram mierzalności i etyki.
- Dowód. Zastosowanie mechanizmu „Data Flywheel” (pętla zwrotna między danymi z biznesu a weryfikacją przez ekspertów) oraz struktury „inżynierów wysuniętych na front” dowodzą, że tylko hybryda ludzko-maszynowa gwarantuje jakość i bezpieczeństwo modeli.
- Efekt. Wdrożenie zmian, zmienia kosztowne eksperymenty z AI w model generującego zysk i oszczędności. Zamiast masowych zwolnień, następuje też wzmocnienie potencjału pracowników. Technologia przejmuje powtarzalne zadania, uwalniając kreatywność. Co więcej, wdrożenie filozofii Omotenashi w algorytmach skutkuje hiperpersonalizacją, gdzie systemy przewidują potrzeby klienta, budując lojalność i zaufanie w erze cyfrowej.
Spis treści
Gdy opadł pierwszy kurz bitewny rewolucji AI, zza chmury marketingu wyłonił się brutalny obraz rzeczywistości. Badania MIT z połowy zeszłego roku wskazują, że aż 95 proc. projektów pilotażowych GenAI kończy się fiaskiem, nie przynosząc żadnych wymiernych korzyści biznesowych.
Ta statystyka powinna być sygnałem alarmowym dla każdego zarządu. Luka między inkubacją pomysłu a jego wdrożeniem na skalę produkcyjną stała się cmentarzyskiem dla firm, które pozwoliły, by ich strategią kierował lęk przed wykluczeniem (FOMO), a nie chłodna inżynieria biznesowa.
AI można naprawić. Studium przypadku firmy Rakuten
Większość firm traktuje AI jak magiczną nakładkę na przestarzałe procesy. To błąd systemowy. Prawdziwa transformacja wymaga przejścia od fazy „pilotażu” do „zintegrowanych operacji”. Światowe Forum Ekonomiczne (WEF) stawia sprawę jasno – zwycięzcami nadchodzącej ery agentów AI będą wyłącznie ci gracze, którzy opanują trudną sztukę łączenia innowacji z codzienną harówką operacyjną.
Na tle globalnych zmagań, japoński gigant Rakuten wyrasta na fascynujące studium przypadku. Rakuten zajmuje się handlem online i często jest nazywany japońskim Amazonem. Strategia firmy, nazwana „AI-nizacją” (AI-nization), to coś więcej niż zwykła cyfryzacja. To fundamentalna przebudowa kodu genetycznego korporacji, oparta na precyzyjnie zdefiniowanych „Ośmiu siłach napędowych”. To nie jest zwykły manifest, lecz twardy plan inżynieryjny.
Matematyka zamiast magii. Zasada „Triple 20”
W świecie wielkiego biznesu to, czego nie da się zmierzyć, jest fikcją. Podczas gdy konkurenci wciąż „eksplorowali możliwości”, Rakuten wdrożył rygorystyczną inicjatywę „Triple 20”. Cel był prosty, ale ambitny – wykorzystać AI do osiągnięcia:
- 20 proc. wzrostu wydajności w marketingu,
- 20 proc. poprawy w procesach operacyjnych,
- 20 proc. wzrostu efektywności dla partnerów biznesowych.
To podejście wymusiło na każdej dywizji – od logistyki po obsługę klienta – zdefiniowanie własnych KPI. Dzięki temu AI przestało być abstrakcyjnym bytem w chmurze, a stało się narzędziem generującym konkretne oszczędności i przychody widoczne w kwartalnych raportach finansowych.
Omotenashi, czyli „algorytm z duszą”
Jednak technokracja to za mało. Rakuten wprowadził do swojej strategii unikalny pierwiastek kulturowy – Omotenashi. To japońska filozofia gościnności, polegająca na przewidywaniu potrzeb gościa, zanim zostaną one wypowiedziane. W erze cyfrowej rolę idealnego gospodarza przejmują algorytmy.
Inteligentny asystent zakupowy na platformie Rakuten Ichiba nie jest prostą wyszukiwarką. Jest cyfrowym konsjerżem, który analizuje biliony interakcji z ponad 70 usług ekosystemu firmy, by usprawnić proces decyzyjny klienta. To dowód na to, że technologia pozbawiona empatii i zrozumienia intencji użytkownika jest bezużyteczna. Jeśli transformacja nie kończy się lepszym doświadczeniem klienta, jest po prostu błędna.
Koło zamachowe danych
Kluczem do sukcesu okazało się również rozbicie organizacyjnych silosów. Koncepcja „inżynierów wysuniętych na front” sprawia, że eksperci od danych pracują ramię w ramię z biznesem, a nie w izolowanych wieżach z kości słoniowej.
Tworzy to mechanizm „koła zamachowego danych” – systemy AI uczą się na danych operacyjnych, a eksperci weryfikują i korygują wyniki, co z kolei doucza modele. To synergia, w której technologia wzmacnia człowieka, a nie go zastępuje.
Wnioski są jednoznaczne. Transformacja AI to nie sprint, lecz ultramaraton, w którym liczy się wytrzymałość operacyjna, a nie tylko szybkość innowacji. Ci, którzy to zrozumieją, zdefiniują przyszłość rynku. Reszta pozostanie w statystyce owych 95 proc. porażek.
Damian Szymański, redaktor naczelny Biznes Enter
Część odnośników to linki afiliacyjne lub linki do ofert naszych partnerów. Po kliknięciu możesz zapoznać się z ceną i dostępnością wybranego przez nas produktu – nie ponosisz żadnych kosztów, a jednocześnie wspierasz niezależność zespołu redakcyjnego.
Zdjęcie główne: Wikimedia Commons