Lęk przed porażką, brak praktycznego przygotowania, paraliżująca biurokracja oraz głębokie poczucie samotności w gąszczu wyzwań sprawiają, że intencje rzadko przeradzają się w czyn.
Przedsiębiorczość wśród studentów. Spis treści
Z najnowszych analiz dotyczących postaw młodych Polaków wynika niepokojący paradoksem polskiego rynku pracy i akademii. Z jednej strony ponad połowa studentów widzi w sobie potencjał do prowadzenia własnego biznesu i deklaruje chęć założenia firmy. Z drugiej — w rzeczywistości jedynie nieliczni decydują się na zrobienie pierwszego formalnego kroku. Lęk przed porażką, brak praktycznego przygotowania, paraliżująca biurokracja oraz głębokie poczucie samotności w gąszczu wyzwań sprawiają, że intencje rzadko przeradzają się w czyn.
Jak zbliżyć środowisko akademickie do realiów rynkowych i sprawić, by studenci zyskali odwagę do weryfikacji swoich pomysłów? Odpowiedzią na te wyzwania staje się projekt „Uczelnie Przyszłości”, oparty na Modelu Edukacji Spersonalizowanej (MES), realizowany ze środków Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) przy współfinansowaniu Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej. Kluczową rolę w tej transformacji odgrywa program mentoringowy koordynowany przez Startup Academy.
Młodzi szukają sensu, nie tylko wiedzy
Tradycyjny, pasywny model nauczania oparty na wykładach powoli przechodzi do historii. Dzisiejsze pokolenie wchodzące na rynek pracy potrzebuje zupełnie innego impulsów do działania. Doskonale zdiagnozowała to Martyna Kozłowska-Żukowska, kierownik projektu „Uczelnie Przyszłości” w NCBR:
Studenci dziś nie szukają wiedzy albo nie szukają tylko wiedzy. Oni szukają celu, oni szukają sensu. Szukają również tego, jak mogą zweryfikować swoje pomysły z otoczeniem społeczno-gospodarczym. Chcą uczyć się przez doświadczenie.
Co istotne, zmiana podejścia wymaga również redefinicji samego pojęcia przedsiębiorczości. Jak podkreśla dr Agnieszka Skala z Politechniki Warszawskiej, przedsiębiorczość akademicka nie musi sprowadzać się wyłącznie do zakładania spółek z o.o. czy wpisu do CEIDG:
Przedsiębiorczość nie jest o robieniu firm. Przedsiębiorczość jest o wytwarzaniu pewnych kompetencji, które mogą się manifestować na tysiące sposobów, kształcąc osoby o postawach proaktywnych, angażujących się — nieważne czy są intraprzedsiębiorcami w korporacjach, czy lokalnymi inicjatorami środowisk.
To właśnie kształtowanie postawy proaktywnej ma być mostem łączącym studia z realnym biznesem. Badania pokazują jednoznacznie, że warto stawiać na praktykę jeszcze w trakcie nauki. Z danych ogólnopolskiego badania Ekonomicznych Losów Absolwentów (ELA) wynika, że studenci zdobywający doświadczenie praktyczne przed obroną dyplomu zarabiają w piątym roku pracy blisko 40 proc. więcej niż ich rówieśnicy studiujący wyłącznie w sposób tradycyjny.
Mentoring jako remedium na akademicką samotność
Największą barierą dla młodych adeptów biznesu jest jednak brak odpowiedniego wsparcia i lęk przed porażką. Podczas ogólnopolskiej konferencji MES2026 w warszawskiej Kinotece dr Katarzyna Rychlicka-Maraszek z Uniwersytetu Warszawskiego przytoczyła zatrważające dane dotyczące kondycji psychicznej studentów warszawskich uczelni ekonomicznych: niemal 100 proc. z nich odczuwa głębokie poczucie samotności, a około 60 proc. rozważa rezygnację ze studiów.
W tym kontekście zindywidualizowany mentoring, który w projekcie „Uczelnie Przyszłości” prowadzi Startup Academy, staje się kluczową tarczą ochronną. Relacja mentorska różni się fundamentalnie od klasycznego seminarium akademickiego czy opieki promotorskiej.
Istotę tej zmiany tłumaczy Michał Misztal, CEO Startup Academy i koordynator programu mentoringowego:
Mentoring w ramach MES to relacja głęboko partnerska i holistyczna. Skupiamy się na człowieku i wsparciu go w odnajdywaniu sensu, co buduje odporność psychiczną i skutecznie zapobiega przedwczesnemu opuszczaniu uczelni przez talenty. To znacznie więcej niż tradycyjne seminarium akademickie.
O tym, że w procesie budowania odwadze i kompetencji człowieka nie da się zastąpić algorytmami, przekonany jest również Miłosz Miśkiewicz, student Politechniki Warszawskiej i twórca aplikacji SEDNO, który odniósł się do roli sztucznej inteligencji:
AI jest bardzo dobrym narzędziem, dzięki któremu świadome osoby mogą sobie po części stworzyć takiego mentora. Ale AI nigdy nie wiedziało, jak ten człowiek będzie się czuł, kiedy odniesie porażkę. A my jako ludzie odnosiliśmy wiele porażek — na każdy sukces przypada pewnie ze trzy porażki.
Prawny liberalizm vs. bariery kulturowe
Często powtarzanym mitem wyjaśniającym niski poziom przedsiębiorczości na uczelniach jest rzekomo skomplikowane i krępujące inicjatywy prawo. Prawdę o polskim systemie prawnym obnażył podczas konferencji prof. Andrzej Kraśniewski z Politechniki Warszawskiej:
Wbrew pozorom ograniczeniem nie są regulacje prawne w polskim systemie. Polski system szkolnictwa wyższego, jeśli chodzi o regulacje akademickie, jest jednym z najbardziej liberalnych w Europie. Tezy mówiące, że jest inaczej, są po prostu nieprawdziwe. Często te nadmierne ograniczenia są dziełem uczelni, a nie systemu.
Realne wyzwanie stanowi zatem zmiana kultury akademickiej, w której przez lata wyżej ceniono dorobek czysto naukowy niż zaangażowanie dydaktyczne i otwarcie na świat biznesu.
MAT. PRASOWY
Zdjęcie główne: CC0 Domena publiczna/PxHere